urodzona: 10 października 1912 r., Śmiele, Rosja
zmarł: 23 sierpnia 2006 r., Zielona Góra, Polska
pochowany: Zielona Góra, Polska – Stary Cmentarz, ul. Wrocławska – kwatera 28, rząd 1, grób 47
rodzina: z domu Olszańska; rodzice – ojciec Stanisław Olszański, matka Jadwiga z domu Kulesza; mąż Tadeusz Poliszewski
odznaczenia: polskie – Medal Wojska, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż 1 Dywizji Pancernej, Odznaka 1 Brygady Strzelców Podhalańskich; norweskie – Odznaka Ankenes Narwik Beisfiord; brytyjskiej – France and Germany Star (nr 63/46), Defence Medal, War Medal 1939/1945; niderlandzkie – Honorowe Obywatelstwo Miasta Bredy
Losy przedwojenne:
Rodzina jej ojca za udział w Powstaniu Styczniowym 1863 r. została wysiedlona z Polski bez prawa powrotu na tereny polskie zajęte przez Rosjan. W latach rewolucji bolszewickiej jej rodzice zostali zamordowani w Orenburgu, gdzie mieszkali. Trójką osieroconego rodzeństwa zaopiekowała się sąsiadka. Po jej zaginięciu dzieci żyły w strasznej nędzy do momentu, gdy udało im się dołączyć do ostatniego transportu polskich sierot powracających z Rosji do Polski. Po trzech latach, w 1924 r. rozdzielonych po różnych sierocińcach Olszańskich odnalazła babka Maria Kulesza.
12-letnia Halina szybko nadrobiła zaległości w nauce i po pozytywnie zdanym egzaminie została przyjęta do Liceum Krzemienieckiego. Ukończyła je w 1934 r. Zajęła się pracą wychowawczą w Wojsku Polskim – nauczaniem analfabetów, dokształcaniem podoficerów, pracą w żołnierskich bibliotekach, świetlicach i teatrach. W 1934 r. wyszła za mąż za oficera 6 Batalionu Pancernego we Lwowie – Tadeusza Poliszewskiego.
Losy w czasie II wojny światowej:
Po wybuchu II wojny światowej na polecenie władz wojskowych wraz z innymi rodzinami żołnierzy zawodowych Wojska Polskiego przekroczyła granicę polsko-węgierską i znalazła się w wojskowym obozie dla internowanych w Zabegene. Jednak już 28.10.1939 r. przedostała się do Francji i podjęła pracę w polskiej Misji Dworcowej w Lyonie przy przyjmowaniu i opiece nad polskimi żołnierzami – uciekinierami z obozów internowania na Węgrzech i w Rumunii oraz w Polskim Czerwonym Krzyżu. Po upadku Francji Halina ewakuowała się z polskim wojskiem do Wielkiej Brytanii 25.06.1940 r. na pokładzie statku MS Sobieski z portu Saint-Jean-de-Luz do Portmouth.
W 10 Brygadzie Kawalerii Pancernej (w której służył również jej mąż) została kierowniczką artystyczną Zespołu „Z Pieśnią i Tańcem przez Polskę” w sekcji teatralno-propagandowej broni pancernej. W lipcu 1941 r. odbyła przeszkolenie sanitarne w Edynburgu. 01.11.1941 r. na wezwanie Związku Nauczycielskiego podjęła pracę oświatową w Polskim Szpitalu Wojennym nr 1 w Szkocji.
01.04.1942 r. została przeniesiona do Batalionu Strzelców Podhalańskich w składzie 1 Dywizji Pancernej do pracy oświatowej. Następnie powołana do Pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet, gdzie odbyła stosowne przeszkolenie. W lipcu 1944 r. powołana na I Kurs Oficerski PWSK przy Szkole Podchorążych Piechoty i Kawalerii Zmotoryzowanej w North Berwich w Szkocji. Bezpośrednio po kursie została odkomenderowana do Ekipy Polowej 1 Dywizji Pancernej, walczącej już na kontynencie europejskim jako kierownik bibliotek polowych i kierowca kantyny polowej (do tej ostatniej funkcji zgłosiła się ochotniczo).
19.04.1945 r. rozkazem Komendy Głównej PWSK została skierowana jako komendantka do 3 Kompanii PWSK w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej i Technicznej w Catterwick Camp, Yorkshire w Anglii. 15.07.1946 r. została przeniesiona do centrali Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w Witley Camp i dowodzenia 52 kompanią ATS/PRS Coy. Po likwidacji kompanii 15.02.1948 r. została przesunięta do Record Office jako kierownik działu weryfikacji stopni oficerskich i wysługi lat Sekcji Odszkodowań Wojennych i Rent Inwalidzkich. Zdemobilizowana w stopniu porucznika w marcu 1949 r.
Losy powojenne:
Po demobilizacji Halina Poliszewska została zatrudniona przez Komitet dla Spraw Oświaty Polaków w Wielkiej Brytanii jako kierownik oświaty pozaszkolnej. Po dwóch latach skupiła się na pracy społecznej przy tworzeniu Zjednoczenia Polek. W latach 1952-1957 przełożona administracyjno-gospodarcza szkoły internatowej dla polskich sierot prowadzonej przez Komitet dla Spraw Oświaty Polaków w Wielkiej Brytanii. Następnie do roku 1990 pracowała w firmie eksportowo-importowej. Bardzo aktywna społecznie w polskich organizacjach społecznych i niepodległościowych w Wielkiej Brytanii. Przez 25 lat pracowała społecznie w Kole Kobiet Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych jako sekretarz i redaktor wydawanego przez Koło „Komunikatu Informacyjnego”. 10.11.1990 r. awansowana do stopnia kapitana.
Po upadku komunizmu powróciła do Polski w październiku 1999 r. i zamieszkała w Zielonej Górze. Współpracowała czynnie z Fundacją gen. Elżbiety Zawackiej celem udokumentowania losów polskich kobiet – żołnierzy. Zmarła w 2006 r. w Zielonej Górze.
autor: Aneta Hoffmann
źródło: archiwum Fundacji gen. Elżbiety Zawackiej