urodzony: 1 lipca 1924 r. w Warszawie, Polska
zmarł: 12 marca 2013 r. w Toronto, Kanada
członkowie rodziny: ożenił się 23.09.1967 r. z Wandą, która przyjechała z Polski z wizytą. Mieli córkę Joannę.
Losy przedwojenne:
Henryk Raston uczęszczał do szkoły od 1930 r. Wzrastał jako katolik, a o swoim żydowskim pochodzeniu dowiedział się dopiero w piątej klasie. Miał niewielu przyjaciół i czuł się osamotniony. W 1935 roku rozpoczął pierwszą klasę gimnazjum. Szkołę średnią ukończył w 1939 r.
Losy w czasie wojny:
Kiedy wybuchła wojna, był w Skolimowie, ale 3 września 1939 r. ojciec wysłał ciężarówkę i przywiózł rodzinę do Warszawy. 7 września musieli ewakuować się z Warszawy i rodzina pojechała fabryczną ciężarówką do Siedlec. W momencie wkroczenia Rosjan znaleźli się we wsi Górki, a następnie w Pińsku. Jego matka zachorowała i została umieszczona w szpitalu we Lwowie. Ojciec, jako inżynier, został przydzielony do fabryki zapałek. Po otwarciu „zielonej” granicy rodzina dotarła do Warszawy. Henryk wraz z siostrą zostali w czerwcu 1940 r. odesłani na Kresy wschodnie i ostatecznie wywiezieni przez Rosjan do Kotłasu, portu nad Dźwiną na północ od Archangielska, a ostatecznie do obozu głęboko w tajdze.
Po amnestii rodzina przedostała się na południe Związku Radzieckiego, a w lutym 1942 r. Henryk wstąpił do polskiej armii i wraz z nią został wysłany do Iranu, a następnie do Iraku. Jakimś cudem dotarł do portu na Kanale Sueskim i został przetransportowany przez Mauretanię do Republiki Południowej Afryki, a stamtąd do Ameryki. W sierpniu był w Rio de Janeiro. Z Rio udał się do Nowego Jorku, a następnie do Halifaxu, a następnie do Anglii, gdzie został przydzielony do Batalionu Strzelców Podhalańskich 1 Polskiej Dywizji Pancernej. Jako kierowca brał udział w kampanii normandzkiej i służył w Dywizji do końca wojny.
Powojenne losy:
Jesienią 1945 roku został odesłany z powrotem do Szkocji, gdzie ukończył szkołę, przeszedł na chrześcijaństwo i zmienił nazwisko. W latach 1948-1951 studiował elektrotechnikę w Polish University College na Uniwersytecie Londyńskim. W 1951 roku odkrył, że jego starsza siostra Rita wraz z mężem Danielem przebywają w Kanadzie. Henryk przybył do Kanady 12 czerwca 1951 r. W 1952 r. uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie elektrotechniki na Uniwersytecie w Toronto. W latach 1952-1955 pracował w Ferranti Electrical Ltd. W latach 1955-1960 odbył studia podyplomowe na Uniwersytecie w Toronto. W latach 1960-1975 pracował w Kanadyjskim Stowarzyszeniu Normalizacyjnym. W latach 1986-1995 był związany z rynkiem nieruchomości. W 1952 r. wstąpił do Stowarzyszenia Inżynierów Polskich i SPK. W 1955 r. zorganizował Związek Polski w Toronto, Unię Kredytową, gdzie pełnił funkcję prezesa i dyrektora.
autor : Stan Skrzeszewski, Kanada
źródło : SPK w Kanadzie, maj 2014 r. (1/195)